در آیینه رسانه ها :
گلایه سرلشکر سلیمانی از اخبار مربوط به تولید فیلم «سردار»        اختصاصی/ نقش بارز نظام سلطه در طراحی و راه اندازی حوادث فتنه سال ۸۸        حلول ماه ربیع الاول مبارکباد        شعری که شب اربعین امسال در کربلا گفته شد        وحدت در آئینه نگاه امام        مدح و مراثی حضرت ابواالفضل العباس (علیه السلام)        بیانیه‏ شانزدهمین اجلاس رسمى مجلس خبرگان رهبرى «دوره‏ ى چهارم»        خستگان عشق را ایام درمان خواهد آمد        حضور و سخنرانی رهبر انقلاب در اجلاس جهانی علما و بیداری اسلامی        آخرین جمعه سال است کجائی آقا؟       
کلام نخست
صوت و فيلم

Capture

۱۳۹۶/۴/۲۱ چهارشنبه
حجاب فعال سازی ظرفیت عظیمی از جامعه است

روزگار ما:حجاب یکی از ارکان اسلامی ماست و در قرآن هم تاکیدات بسیاری بر آن شده است. رعایت حجاب نه تنها باعث امنیت و شکوفائی استعدادهای خود فرد است بلکه موجب امنیت و بهره مندی افزونتر جامعه از توانمندی های افراد هم می شود. ولی حجاب پسندیده، حجابی است که با عفاف همراه باشد.

به گزارش پایگاه اطلاع رسانی شورای هماهنگی تبلیغات اسلامی به نقل از روزگار ما،حجاب یکی از ارکان اسلامی ماست و در قرآن هم تاکیدات بسیاری بر آن شده است. رعایت حجاب نه تنها باعث امنیت و شکوفائی استعدادهای خود فرد است بلکه موجب امنیت و بهره مندی افزونتر جامعه از توانمندی های افراد هم می شود. ولی حجاب پسندیده، حجابی است که با عفاف همراه باشد. روز عفاف و حجاب بهانه ای شد تا گفت وگویی با آقای کاشانی پور مدیر کل آموزش وپژوهش شورای هماهنگی تبلیغات اسلامی مرکزی کشور داشته باشیم که ما حصل آن در پی می آید. 

چرا میل به حجاب و پوشاندن در انسان وجود دارد؟

بحث عفاف و حجاب یک بحث اجتماعی و یکی از احکام اجتماعی اسلام است و حتی ادیان پیش از اسلام هم احکامی درباره پوشش و همین طور آموزه هایی در باب عفاف داشته اند. اساسا فطرت انسان هم، انسان را به سمت پوشاندن خود می برد. وقتی انسان برهنه روی زمین هبوط می کند، در ابتدا پی چیزی برای پوشاندن خود می گردد و این نشانگر این است که یک امر فطری است. در حال عادی هیچ انسانی آمادگی این را ندارد که در هر جایی برهنه ظاهر شود و سعی می کند وسیله ای پیدا کند که خود را از نگاه دیگران حفظ کند. حتی اگر همزمان گرسنه و تشنه و برهنه باشد،چه بسا ابتدا برهنگی خود را برطرف کند و بعد بسته به میزان فشاری که از گرسنگی یا تشنگی به او وارد شده، آن نیاز را برطرف کند. یعنی حساسیت برهنگی بیشتر از گرسنگی و تشنگی است و این یک امر فطری است. اینکه چقدر از این پوشش باید رقم بخورد، یک امر نسبی است و نسبت آن این است که انسان از این پوشش به چه درکی برسد. یعنی چه منظوری را از این پوشش افاده بکند. 

خداوند چه توصیه ای در رابطه با حجاب و عفاف داشته؟

طبیعی است ما در رابطه با سعادت خودمان و اینکه به کمال برسیم خیلی وقت ها اگر خودمان بخواهیم قدم قدم گام برداریم، پیوسته باید در حال آزمون و خطا باشیم تا به قله ای از درک و فهم برسیم و آن اینکه آیا به قلۀ واقعی آن موضوع برسیم یا نرسیم. خدا در اینجا به کمک ما می آید و می گوید من شما را خلق کردم و آنچه شما را به اوج می رساند را می دانم. من همه چیز را می دانم، عالم کل منم و خیرخواه حقیقی و خیرشناس قطعی هم من هستم. یعنی هیچ کس بالاتر از من نیست که خیر بندگانم را بداند و بخواهد. پس خداوند احکام را از طریق سفیران خود به گوش انسانها می رساند و این احکام را در اختیار انسان قرار می دهد. خداوند غریزه و سرشت انسان را به گونه ای قرار داده و همچنین قوۀ عاقله ای که در او نهاده ،خود به خود و بدون هیچ هدایتگر و سائق دیگری از درون خود دنبال پوشش است و این،پیامبر درون است. سپس نوبت به پیامبر برون می رسد که خداوند این نیاز بشر را پاسخ داده و با پیامبر برون که همان سفیران الهی هستند ،احکام الهی را در اختیار بشر قرار می دهند که بشر با هدایت درون و برون به آنچه بهترین است دست پیدا کند و در واقع بتواند نزدیک ترین و دقیق ترین راه کمال را طی کند. 
برتری انسان نسبت به موجودات این است که خودش برای خودش لباس تهیه می کند و حیوانات انتخابگر پوشش برای خودشان نیستند. با این اوصاف می توانیم متوجه اصل مسئله عفاف و حجاب و پوشش در اسلام باشیم.

آیا واقعا حجاب محدودیت برای زنان است؟

اگر بخواهیم خیلی منصفانه راجع به عفاف و حجاب نظر بدهیم، اول باید بیاییم ذهن خودمان را از آنچه که گاهی به اشتباه در آن نشانده اند، بتکانیم. مثلا عده ای حجاب را محدودیت برای خانم ها دانسته اند. یا حجاب را سلب آزادی و سلب انتخابگری از زن تعریف کرده اند و تا حد زیادی هم متأسفانه موفق شده اند. مثلا یک خانمی که به فلسفه حجاب، عفاف و پوشش آشنا نشده، وقتی در معرض چنین شرایطی در فضای فکری و ذهنی که برایش ترتیب داده اند قرار می گیرد، خود به خود یک دافعه ای نسبت به پذیرش حجاب در درونش حس می کند، یعنی هم فطرت خود را سرکوب می کند ـ که فطرتش او را به سمت پوشش می برد ـ و هم با هدایت الهی کلنجار می رود به اسم آزادی که آن هم یک گوهر دیگر است. یعنی همانطور که پوشش باید برای انسان یک گوهر تلقی شود، خودِ آزادی هم یک گوهر دیگر است که آن هم فصل ممیز انسان از حیوانات است و انسان را اختیاردار، انتخابگر و رقم زننده می کند. اینها باید مکمل و هم پوشان هم باشند برای اصل کلی تر که انسان به اوج و کمال برسد. 
تعاریف بدی که از حجاب از سوی مغرضان و ناآگاهان شده و رفتار بدی که بعضی مواقع به اسم هدایت به سمت حجاب صورت گرفته، اینها دست به دست هم داده و باعث شده اند متأسفانه چیزی که باید شیرین و زیبا و جذاب باشد، گاهی دل زدگی ایجاد کرده و مسائل دیگری به وجود آورده است.

آیا از نظر اسلام حضور زن در اجتماع جایز است؟

حجاب اصطلاحی دینی به معنای پوشاندن برخی از نقاط بدن زنان در شریعت اسلامی است . حجاب در ادیان و اقوام پیش از اسلام وجود داشته و آیاتی در قرآن و احادیثی ازائمه(ع)، از وجوب و اهمیت آن سخن گفته‌اند. و فکر می کنم بهترین تعریفی که می توان از حجاب گفت این است که خداوند متعال خانم ها را با حکم و شرع خودش، در صدفی که می خواهد مرواریدش را بپروراند، قرار داده و در حدی که زن بتواند به راحتی در جامعه رفت و آمد و فعالیت مؤثر داشته باشد و امورش را انجام دهد، در آن حد برایش مجاز قرار داده است. 

چرا خداوند این همه لطافت در وجود زن آفریده؟

خداوند زنان را لطیف تر و جذاب تر آفریده. حتی صدای زنان نسبت به بسیاری از مردان، دلنشین تر است. این ویژگی ها در زنان قرار داده شده برای نقشی که زنان می خواهند در کلیت هستی ایفا کنند. خداوند دو نقش به زن و مرد داده. یکی نقش در خانواده است و دوم نقش در اجتماع. یکی حریم محارمشان است و یکی حریم اجتماع. آنچه از زیبایی های لطافت برای زن قرار داده شده، عرصه تجلی هم به آن داده است. عرصه تجلی در محیط خانواده قرار داده شده و کامل هم هست. یعنی یک خانم در چهارچوب خانواده یکی از این چند نقش را دارد؛ یک جا همسر است، یک جا مادر است و یک جا هم فرزند، و یک جا هم سایر محارم. این جنبه های لطافت وجودی در آن خانواده برای هر سطحی تعریف خاصی دارد. در سطح مادری، هر چه مادر، مهربانانه تر با فرزندش برخورد کند، برای فرزند دلنشین تر است و این مادر نیازهای درونی فرزندش را پاسخگو است. در سطح فرزندی، نسبت به پدر و مادرش هر چه زیباتر، دلنشین تر، نرم تر و با احساس توأم با صداقت صحبت کند، پسندیده تر است. حتی دستور داریم به پدر و مادرتان حتی یک «اٌف» نگویید و قشنگ با آنها صحبت کنید. البته خداوند در جایی می فرمایند: با همه انسان ها نیکو صحبت کنید. ولی در جای دیگری هم به زنان می گویند وقتی در ساحت اجتماع وارد شدید، خیلی نازک و با خضوع حرف نزنید زیرا کسانی که قلب مریضی دارند طمع می کنند ولی در خانه هر چه می توانید ناز بکشید، ناز فرزند، ناز پدر و مادر و ناز همسر. حتی ثواب هم دارد که زن یا مرد نسبت به همسرش عشق ورزی کند و درجات محبت را با رفتار نیکو بالا ببرد. پس اگر یک انسان بخواهد نسبت به توانمندی ها و ویژگی هایش ارضاء شود، عرصه آن وجود دارد. 
از آن ببعد دیگر مخرب می شود. محبت در محیط خانه و خانواده سازنده است چون در آنجا پدر و مادر، فرزند و همسر با به کار بردن تمام هنرشان در حال رشد هستند، خدا در قرآن در جایی می فرمایند از آیات الهی این است که از جنس خودتان برایتان جفت(همسر) آفریدم برای اینکه در یکدیگر آرامش بیابید و خودم بین شما عشق و گذشت را آفریدم. مقلب القلوب خداست، اگر زن و شوهر خوب و صحیح به هم برسند خدا آنها را عاشق هم می کند. در گذشته و در شیوه های سنتی ازدواج ما، گاهی زن و مرد بعد از عقد همدیگر را می دیدند ولی زندگی عاشقانه ای داشتند. جمله زیبای «این عشق الهی است حق لایتنهی است» مصداق این نوع عشق ها و زندگی هاست. این را خدا گفته و همان خدا به ما می گوید پوشش داشته باشید هم زیباتر هستید و هم مصونیت بیشتری دارید. ولی در عرصه اجتماع، زن باید حضور داشته باشد. زن به عنوان یک انسان در آن صحنه حاضر است. این زن دارای فکر و اندیشه و دارای قوایی است که به کار جامعه می آید و نباید جنسیت او، هاله ای روی توانمندی و ظرفیت های او بیندازد. لذا اسلام به خاطر اینکه خود زن هم مصون باشد و ابزار التذاذ مردان هوسباز قرار نگیرد، و از سوی دیگر جامعه از توانمندی های او برخوردار باشد توصیه به حجاب کرده است. که این توصیه و تکلیف هم شامل زنان و هم مردان است با تفاوت هائی متناسب با خلقت و نقش و کارکرد آن ها.

بی حجابی چه پیامدهایی برای جامعه دارد؟

حجاب بخصوص در زنان ،فعال سازی ظرفیت عظیمی از جامعه است به نفع جامعه و به نفع زنان. وقتی زن به ماهو زن در جامعه می آید، اگر بخواهد هم کارکرد جنسیتی داشته باشد و هم کارکرد عقلانی و سایر توانمندی ها و قدرت فکر، بخشی از انرژی جامعه به جای اینکه صرف بهره برداری از ظرفیت عقلانی و فکری و تاثیرگذاری زن شود، به خصوص در کسانی که بیمار هستند، به سوی مساله جنسیتی زن می رود. نگاه جنسیتی به زن دو مساله دارد، یکی اینکه خود زن لطمه می بینید و در ادامه این قضیه، جامعه لطمه می بیند. 
مطلبی می خواندم که در بلژیک اندیشمندان و مسئولان حوزه آموزش آن کشور گفته بودند ما به این جمع بندی رسیده ایم که مراکز علمی تک جنسیتی، رشد علمی بیشتری دارند و بهتر است ما به این سمت و سو برویم. کشش بین دو جنس مخالف همیشه وجود دارد. وقتی افراد در عرصه علمی وارد می شوند، بخشی از انرژی آنها صرف بخش علمی می شود و بخشی هم صرف جنس مخالف خواهی می شود. امام سجاد (ع) ، در کتاب حقوق خود در رابطه با حق شاگرد و استاد می گوید: حق سرپرست علمی این است که مجلسش را مغتنم بشماریم و فکر خود را آزاد و ذهن خود را برای درک مطالبش همراه سازیم. آیا براستی وقتی زمینه های توجه متکثّر است بخصوص در شرایطی که هر دو جنس در جهت جلب توجه یکدیگر تلاش هم کرده باشند آیا شرایط رشد فکری و علمی لطمه نمی بیند؟

چرا حجاب مصونیت است؟

پوشش، یک زمینه مصونیت است. هم مصونیت زن و هم مصونیت جامعه. خدایی که ما را خلق کرده و حتی خطوط دست های ما را هم شبیه هم نیافریده، خدایی که روی ابروان ما یک برآمدگی قرار داده که آب باران یا عرق به داخل چشممان نریزد و از کنار ابرو به پایین می چکد، خدایی که این همه به فکر ما بوده و این همه نعمتی که خدا در وجود ما قرار داده، مثل سیستم دفاعی بدن که خدا در درون ما قرار داده و اگر این سیستم دفاعی مختل شود، بلاهای زیادی ممکن است سر ما بیاید، همین خدا به ما می گوید اگر پوشش داشته باشید بهتر است. همان خدا به ما می گوید شراب نخورید. درست است که الکل یک منفعت هایی هم دارد ولی ضررش بیشتر از منفعت آن است. پس از آن احتراز کن. منافع الکل با شرایط خاص و سنجیده در بخش درمان استفاده می شود وگرنه اصلا خلق نمی شد.

عفاف چیست؟

عفاف هم جنبه باطنی حجاب است. یعنی رفتاری که انسان انجام می دهد، منافی این پوشش نباشد. ما پوشش را ایجاد می کنیم که به جامعه امنیت ببخشیم. یعنی هم زن خودش در امان باشد و هم جامعه در امان باشد. حالا اگر زنی باشد که پوشش چادر داشته باشد ، ولی رفتاری نشان دهد که هم در معرض آسیب قرار گیرد و هم به جامعه لطمه بزند، یا مردی که لباس مناسبی بپوشد ولی رفتار مناسبی نداشته باشد، این پسندیده نیست. اسلام حجاب و عفاف را مکمل و توأمان هم لازم می داند. کسانی هستند که در حجاب کوتاهی دارند ولی عفاف آنها بالاست. اینها کسانی هستند که شأن بالایی دارند ولی چه خوب است که هر دو اینها با هم باشد، یعنی هم حجاب باشد و هم عفاف. این حجاب و عفاف در واقع زمینه ساز رشد و کمال فردی زن و مرد و رشد و کمال اجتماعی و امنیت خانواده است و اینکه جامعه در مسیر رسیدن به آن نقطه کمالی خودش می تواند با سرعت بهتر و بیشتری حرکت کند. 
مهدیه فرجی خبرنگار بخش اجتماعی و سیاسی